Selo Godinje nalazi se u Crmnici, kraju čija je tradicija gajenja vinove loze i proizvodnje čuvenog crmničkog vina duža od 500 godina. Danas je Godinje jedna od najočuvanijih ruralnih cjelina od istorijskog značaja.
Prvi pisani podaci vezani za Godinje datiraju još iz XIII vijeka, a u selu još postoje tragovi boravka dinastije Balšica iz XV vijeka. Dominira tradicionalna arhitektura, kamene kuće s voltovima i konobama, kao i objekti tipični za nekadašnji način života, kao što su guvna i mlinovi.
Kuće su zbijene i čine kompaktnu cjelinu koja podsjeća na srednjovjekovna utvrđena naselja, sa puškarnicama na zidovima, debelim i do jednog metra.
Sada su prilagođene modernim uslovima života, ali su u najvećem dijelu sačuvale stari oblik i spoljašnji izgled i prava su poslastica za zaljubljenike u tradicionalnu arhitekturu, netaknutu prirodu i degustatore vrhunskog crmničkog vina.

 

Specifična arhitektonsko-ambijentala lokacija sa divnim kamenim kulama sa voltovima, u kojima se prožimaju kamen, drvo i gvožđe, udaljena je nekoliko stotina metara od sutomorske plaže.
Mjesto je bilo toliko privlačno da su ovdje još u 18. vijeku dolazile da ljetuju mletačke kontese. Danas su prekrasne palate u naselju Gornja Brca napuštene i zaboravljene.

 

U neposrednoj blizini Starog Bara, u podgrađu, nalazi se stara čaršija čije formiranje je započeto u tursko vrijeme, a u XVIII i XIX vijeku dobila svoju urbanu i ambijentalnu fizionomiju. Ova prostrana kulturno-istorijska cjelina zaštićena je i proglašena spomenikom kulture. Urbana matrica čaršije orijentalnog je tipa, a izgled je uslovljen konfiguracijom terena i graditeljskim nasljeđem u duhu narodne balkanske tradicije i arhitekture.

Kulturno-istorijska cjelina Virpazar prostire se na platou između rukavaca rijeke Orahovštice i Crmnice i Jezera, zahvatajući tri mosta, kameni nasip, cjelokupno brdo na kojem se nalazi utvrđenje Besac i prostor podnožja brda sa pojedinačnim objektima.
Virpazar je saobraćajni i trgovački centar Crmnice. Po položaju, izgledu i funkciji, jedinstveno je naselje u Crnoj Gori. Iako se nalazi na malom prostoru, Virpazar je prirodno predisponiran da bude svojevrsna raskrsnica puteva i značajan turistički centar. Kuće u Virpazaru su najčešće građene od kamena sa ukopanim podrumima, a sveukupan način gradnje, autentična arhitektura i raspored objekata dobar su primjer stapanja arhitekture sa prirodom. Čitava cjelina Virpazara pripada značajnom građevinskom nasljeđu i svjedoči o umješnosti i primjeni originalnog koncepta pri izgradnji. Građevinska rješenja su usklađena sa pejzažom i maksimalno prilagođena terenu, a veliki broj posjetilaca tokom čitave godine svjedoči o značaju i zanimljivosti Virpazara.

O burnoj istoriji urbanog postojanja svjedoče i brojni stari kameni mostovi koji vjekovima spajaju obale rijeka.
Duž bujičnog vodotoka Rikavac i njegovih pritoka, koji su vjekovima stvarali probleme stanovništvu nizvodno, nalaze se čak četiri mosta. Po mišljenju struke i nauke, najljepši od svih barskih mostova je stari most u selu Turčini sa visokim i elegantnim lukom koji spaja 13.5 m udaljene obale. Stubovi mosta su u kamenitim liticama kanjona, a jedini otvor dug je 8.1 m. Most je služio za pješački i tovarni saobraćaj i širok je 2.3 m. Građen je od topljenog kamena nepravilnog oblika, dok je arhivolat urađen od pravilno tesanog kamena.
Ispod starobarske tvrđave, nizvodno od akvadukta, nalaze se dva manja kamena mosta, jedan dug 22 m sa tri polukružna otvora različite veličine (6.5, 2.5 i 1 m), sa širinom kolosijeka od 1.9 m.
Na rijeci Bunar nalazi se most dug 13.5 m, sa dva otvora od 6.3 m i 1.3 m.
Najveći kameni most na rijeci Rikavac zove se Velji most a izgrađen je u srednjem vijeku. Legenda kaže da su bujice stalno rušile drvene mostove, te da se jedan turski haračlija udavio u nabujaloj rijeci, a bisage pune zlatnika koje je uzeo od seljaka ostale su na konju. Od tih zlatnika sagrađen je čvrst i lijep kameni most. Nažalost, Njemci su ga srušili povlačeći se prema Skadru u noći 23/24. novembra 1944. god. Na njegovom mjestu sagrađen je novi most.
Kada je 1905. god. izgrađeno pristanište, Virpazar postaje najvažnija luka na Skadarskom jezeru. Na ovoj raskrsnici puteva na Skadarskom jezeru priroda se poigrala u najslikovitijem obliku, a da bi se ukrotila trebalo je sazidati više mostova. U Virpazaru postoje mostovi na rijekama Orahovštici i Virštici, po kojima se o ovom naselju i u pjesmama govori kao o varoši na tri mosta.
Čuveni Virski most na Limštici sagrađen je 1905, za vladavine knjaza Nikole. Narušio ga je zub vremena i početkom 2016. god. završena je rekonstrukcija, koja je takođe bila graditeljski poduhvat, jer je svaki kamen vraćen u prvobitni položaj i tako zadržana autentičnost i mosta i prostora Virpazara. Most je značajan kao saobraćajni čvor i za sva okolna naselja, ali i za međugranični region koji gravitira Albaniji. Ovaj most je nepokretno kulturno dobro Opštine Bar.
Virpazarski kameni mostovi, skladno uklopljeni u prirodni ambijent jezera, inspiracija su kako za umjetnike sa slikarskom paletom, tako i za sve brojnije posjetioce sa fotoaparatima.
Stari kameni mostovi na vodotocima oko Skadarskog jezera graditeljsko su umijeće lokalnih majstora klesara. Zidani najčešće tesanim kamenom, po istom zanatskom principu, mostovi su jednolučno svoltani sa ili bez ogradnog zida. Njihovu vrijednost i ljepotu karakterišu elegantni lukovi izvedeni besprekornom graditeljskom preciznošću nepoznatih neimara.
Vrijeme gradnje brojnih mostova sa sigurnošću se ne može odrediti. Građeni da premoste pješačke seoske staze na rijekama i potocima u zaleđu jezera, uglavnom su manjih dimenzija. Nalaze se u selima mliništima, u kanjonima rijeka Orahovštice (poput mosta Mare Neškove i Babinog mosta), Crmnice, u Limljanima i Godinju.

Priobalje Skadarskog jezera krase ribarska sela, sa još uvijek očuvanim primjerima izvorne arhitekture. Formirana kao privremena ekonomska staništa, ova naselja bila su najčešće plemenska ribolovišta okolnih stalno nastanjenih sela brdovitog okruženja.
Prizemne kamene kuće, manjih dimenzija, zidane su u suvomeđi pojedinačno ili zbijene jedna uz drugu. Njihovu komunikaciju činile su uzane popločane staze i kamena stepeništa. Do ribarskih sela silazilo se kozjim stazama ili vodenim prilazom, čunovima.
Unutrašnjost ribarske kuće uglavnom su činile dvije prostorije, manja je bila spremište za odlaganje i čuvanje pribora za ribarenje, a druga je imala ozidano kameno korito u kojem se solila ukljeva i šaran. Veće grupacije ribarskih kuća podignute su pored glavnih ribolovišta uz obale Skadarskog jezera.
Poznata ribarska sela su: Raduš, Karuč, Krnjički brod, Seoci, Sijerč, Smokvice, Blace, Modra oka, Relje i dr.
Kamene kuće sela Raduš i drugih ribarskih sela od Virpazara prema Ostrosu obnavljaju se u izvornom stilu, a nakon revitalizacije i otvaranja, biće dragocjena i jedinstvena destinacija za turiste.

Izuzetno povoljni prirodni uslovi, blaga mediteranska klima, obradivo zemljište, izvori pitke vode, povoljnosti Skadarskog jezera, saobraćaj i trgovina Jadranskim morem, veze sa susjedima, mogućnost razvoja poljoprivrede, trgovine, zanatstva, potvrđuju izuzetne povoljnosti naseljavanja barskog područja od najstarijih vremena. Za život i formiranje naselja pretežno su se birala mjesta uz vodu. Na rijekama su ljudi podizali ribnjake i mlinove. Gotovo u svakom selu kroz koje protiče bujični vodotok građeni su mlinovi na kojima se mljelo žito.
Postoji nekoliko starih mlinova izgrađenih na brzim vodotocima u Crmnici i u Starom Baru, a jedan od sačuvanih je mlin Kurtovići u naselju Mrkojevići.

Mostly cloudy

6°C

Bar

Mostly cloudy
Humidity: 42%
Wind: NE at 27.36 km/h
Wednesday
Mostly sunny
1°C / 7°C
Thursday
Mostly cloudy
4°C / 8°C
Friday
Showers
7°C / 10°C
Saturday
Scattered showers
7°C / 8°C
Sunday
Mostly cloudy
7°C / 11°C
Monday
Scattered showers
7°C / 10°C
Tuesday
Scattered thunderstorms
8°C / 11°C
Wednesday
Rain
6°C / 9°C

Aerodromi

Putnicima koji u Crnu Goru stižu avionom, na raspolaganju su dva međunarodna aerodroma, u Podgorici i Tivtu. Aerodrom Golubovci - Podgorica udaljen 41km od Bara. Aerodrom Tivat je udaljen 58 km od Bara.

Brodske linije

Feriboti redovno saobraćaju na linijama: Bar-Bari-Bar, Bar- Ankona-Bar.

Željeznica

Saobraćaj se odvija na kolosjeku normalne širine. Glavni željeznički pravci su Bar-Podgorica-Beogard-Subotica sa krakom Podgorica-Nikšić.

Drumski saobraćaj

Ukupna dužina puteva u Crnoj Gori iznosi 5.174 km. Dva najvažnija putna pravca u Crnoj Gori su Jadranska magistrala od Igala do Ulcinja (duz obale) i magistralni pravac: Petrovac na moru - Podgorica - Kolašin - Bijelo Polje - granica Srbije (povezuje sjever i jug Republike). Izgradnjom tunela Sozina povezanost sa sjeverom je izuzetno poboljšana.

Bar Info

GPS koordinate Bara su 42º06'N 019º06' E. Opština Bar se proteže na površini od 505km2 i nadmorskoj visini od 4m do 1593m. Opština ima više od 40.000 stanovnika. Dužina morske obale je 46km, a jezerske 65km. Marina ima 1050 vezova. MT pozivni broj za Crnu Goru je +382, a za Opštinu Bar 030. (primjer +38230xxxxxx)

MRCC barradio

MRCC barradio (9833); VHF ch16 i ch24; VHF DSC ch70; MF 2182KHz; MF DSC 2187.5KHz

Montenegro Info

državni kod: ME (MNE); kontinent: Evropa; glavni grad: Podgorica; valuta: EURO €; član EU: ne; NATO član: ne; GSM: 900/1800; naponska mreža: 220V/50Hz